Productaansprakelijkheid (art. 185 BW)

Als regel geldt dat een product als gebrekkig wordt beschouwd, wanneer het niet de veiligheid biedt onder de te verwachten omstandigheden. Het gaat dan met name om;

• het redelijkerwijs te verwachten gebruik van het product; 
• het tijdstip waarop het product in het verkeer werd gebracht; 
• de presentatie van het product.

Het begrip "gebrek" heeft, voor alle duidelijkheid, niet te maken met de geschiktheid of de kwaliteit van het product, in dat geval kan het zijn dat de leverancier in gebreke is gebleven. Het gaat dus om de veiligheid.

Redelijkerwijs te verwachten gebruik; dit wil zeggen dat de consument in beginsel het product op de te verwachte wijze moet kunnen gebruiken. Gebruikt de consument het product niet op de juiste wijze dan kan er sprake zijn van een zekere mate van eigen schuld.

Het tijdstip waarop het product in het verkeer werd gebracht; globaal betekent dit dat een product niet als gebrekkig beschouwd mag worden, omdat later een beter product in het verkeer (op de markt) is gebracht.

Presentatie van het product; hierbij gaat het om de wijze waarop het product in het verkeer wordt gebracht, waarbij van de producent wordt verwacht dat hij dat heel zorgvuldig doet en het product voorziet van een goede gebruiksaanwijzing of bijsluiter.

Een product wordt als gebrekkig aangemerkt, wanneer is gebleken dat het niet veilig was. Dat blijkt uit het feit dat er schade is geleden. Primair wordt hier schade bedoeld, die dood of lichamelijk letsel tot gevolg heeft. Tevens wordt het als schade aangemerkt wanneer door het gebrekkige product schade toegebracht is aan een ander product. Schade aan het gebrekkige product zelf komt niet aanmerking. Wanneer u kunt aantonen dat geleden schade veroorzaakt is door het gebrekkige product kunt u de producent aansprakelijk stellen.

Voortaan hoeft het slachtoffer de schuld van de producent niet meer te bewijzen. Schade, veroorzaakt door een onveilig product is volgens de nieuwe wet voortaan voor risico van de producent. Wat natuurlijk nog wel zult moeten aantonen is dat u werkelijk schade heeft geleden en dat die is veroorzaakt door het desbetreffende product. Maar u kunt nu wel gemakkelijke via de rechter vergoeding krijgen voor uw schade.

Gevallen waarin de producent niet aansprakelijk is:

De nieuwe Wet Productenaansprakelijkheid noemt ook uitdrukkelijk de gevallen waarin de producent niet aansprakelijk is, omdat dat niet redelijk zou zijn : 

• de producent heeft het onveilige product wel gemaakt, maar niet zelf op de markt gebracht ; het is bijvoorbeeld door een ander gestolen en vervolgens verkocht.
• toen het product op de markt kwam, was het nog niet onveilig; maar doordat het bijvoorbeeld te lang in de winkel of in de voorraad heeft gestaan, is het bedorven. Ook dan is de producent niet aansprakelijk.
• degene die het product heeft gemaakt, heeft dit niet beroeps-of bedrijfsmatig gedaan en had er ook geen commerciële bedoeling mee. Hij deed het bijvoorbeeld voor een goed doel.
• de producent kon onmogelijk weten dat het product niet veilig was omdat dat wetenschappelijk of technisch op het moment van fabricage nog niet kon worden vastgesteld. Zo is het denkbaar dat een medicijn een bijwerking heeft die op het moment van introductie zelfs door de beste deskundige niet kon worden voorzien.
• als het gaat om een onveilige grondstof of onderdeel, dan kunt u de producent daarvan niet aanspreken wanneer de maker van het eindproduct hem onjuiste gegevens heeft verstrekt, of wanneer het ontwerp van het eindproduct niet deugdelijk is. Een voorbeeld : een remschijf van een auto kan op zichzelf van goede kwaliteit zijn, maar niet zijn berekend op het gewicht van de auto waarin hij wordt gemonteerd.

Als u importeur bent van goederen die van buiten de EU komen, dan bent u in plaats van de producent aansprakelijk voor de geleden schade die door uw product is ontstaan. U dient dan zelf uw schade bij de oorspronkelijke producent te verhalen.